Ipsos I&O voerde samen met partners Movares en Sweco in het najaar van 2025 een nieuw koopstromenonderzoek uit in de provincies Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland.
Het Koopstromenonderzoek 2025 (KSO2025) levert nieuwe data en inzichten op over het profiel, koopgedrag en oordeel van meer dan 70.000 consumenten en over het functioneren van centrumgebieden en perifere aankoopplaatsen.
Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
De basis van het onderzoek vormt een grootschalige online consumentenenquête onder inwoners van de provincies Noord-Holland, Utrecht, Zuid-Holland en de gemeenten Almere en Lelystad en de ring van gemeenten er omheen.
De enquête brengt de (ruimtelijke) kooporiëntatie alsmede het (meer kwalitatieve) koopgedrag van de bevolking in beeld.
In het onderzoek staan de volgende vragen centraal:
- Waar doen de inwoners van gemeenten en kernen hun detailhandels-, horeca-uitgaven?
- Waar komen de bestedingen (detailhandel en horeca) in de gemeenten, kernen en winkelgebieden vandaan (inclusief toevloeiing uit randgemeenten en toerisme)?
- Welke deel van de detailhandelsbestedingen door inwoners vindt online plaats?
Het onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied voor het Koopstromenonderzoek 2025 bestaat uit alle gemeenten in de provincies Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland. Ook de gemeenten Almere en Lelystad maken deel uit van het onderzoeksgebied. Om ook voor de aan de rand van het onderzoeksgebied gelegen gemeenten een volledig beeld te kunnen geven van de verzorgingspositie, is er ook veldwerk uitgevoerd in een ring van randgemeenten rondom het onderzoeksgebied.
Verkorte AI samenvatting:
Aangescherpte samenvatting voor Haarlem, waarin de factsheet van Centrum Haarlem (KSO 2025) is meegenomen en vertaald naar wat het concreet betekent voor de stad.
Haarlem Centrum in één beeld
Haarlem centrum functioneert als een regionale trekker met bovenlokale aantrekkingskracht. Het profiel is duidelijk: mensen komen niet alleen om te kopen, maar vooral om te verblijven, combineren en beleven.
- Sterke regionale aantrekkingskracht
- Groot deel van de bezoekers komt van buiten Haarlem
- Haarlem trekt bezoekers uit:
- Zuid-Kennemerland
- Amsterdam en regio
- Het centrum heeft een duidelijke toeristische en recreatieve functie
👉 Betekenis: Haarlem is geen wijkcentrum, maar een bestemmingsgebied.
- Hoge binding én koopkracht
- Inwoners van Haarlem besteden relatief veel in de eigen stad
- Tegelijk stroomt er ook koopkracht van buiten naar binnen
- Dit zorgt voor een positieve koopkrachtbalans
👉 Betekenis: sterke basis + extra instroom = stabiel economisch fundament.
- Bezoekmotief verschuift: minder puur winkelen
- Bezoek aan het centrum is steeds vaker:
- recreatief
- gecombineerd (winkelen + horeca + cultuur)
- Funshoppen is belangrijker dan doelgericht kopen
👉 Betekenis: de binnenstad is een verblijfsplek, geen puur winkelgebied meer.
- Horeca is een belangrijke motor
- Horeca neemt een groot aandeel in bestedingen
- Bezoekers combineren vrijwel altijd:
- winkelen
- eten/drinken
👉 Betekenis: horeca is geen aanvulling, maar randvoorwaarde voor succes.
- Verblijfskwaliteit bepalend
Bezoekers waarderen Haarlem hoog op:
- sfeer en historische kwaliteit
- compactheid en loopbaarheid
- divers aanbod
👉 Maar: verwachtingen stijgen
- kwaliteit openbare ruimte
- drukte en balans
- toegankelijkheid
👉 Betekenis: kwaliteit moet continu worden onderhouden en aangescherpt.
- Minder afhankelijk van dagelijkse boodschappen
- Dagelijkse aankopen gebeuren vooral dicht bij huis
- Centrum Haarlem is juist sterk in:
- niet-dagelijkse aankopen
- recreatief bezoek
👉 Betekenis: centrum moet niet concurreren op gemak, maar op beleving en kwaliteit.
- Concurrentiepositie is goed, maar niet vanzelfsprekend
- Haarlem profiteert van:
- nabijheid van Amsterdam
- eigen karakter en schaal
- Maar staat ook onder druk van:
- online
- andere sterke binnensteden
👉 Betekenis: profiel moet scherp blijven.
Samengevat voor Haarlem
De factsheet bevestigt en verdiept het beeld uit het hoofdrapport:
- Haarlem centrum is een sterk, regionaal aantrekkingspunt
- Economische kracht komt uit combinatie van lokale binding en bezoekers van buiten
- De toekomst ligt niet in méér winkels, maar in:
- verblijfskwaliteit
- horeca
- cultuur
- programmering
Haarlem centrum is succesvol als plek waar mensen willen zijn, niet alleen waar ze iets kopen.
